HISTORIA GRUP APOSTOLSKICH

W atmosferze szalejącego dookoła komunizmu lat siedemdziesiątych XX w., ostrza ateizacji skierowano szczególnie na młodych. Ówczesne władze doskonale wiedziały, że wychowanie młodzieży bez wartości katolickich to wychowanie laickiego społeczeństwa. Wiedział o tym także ksiądz Kardynał Karol Wojtyła który wpadł na pomysł apostołowania młodych wśród młodych, którzy na mocy sakramentów chrztu i bierzmowania, mają obowiązek doskonalenia świata w duchu Ewangelii. Chodziło o nauczenie młodych ludzi różnych form apostolstwa.

 

Już w 1969r. ks. Kardynała Wojtyła powołał na Diecezjalnego Referenta Duszpasterstwa Młodzieży ks. prałata Antoniego Sołtysika, wikarego parafii św. Mikołaja w Krakowie, z zadaniem zorientowania się i zrobienia czegoś na kształt rejestru odnośnie form duszpasterstwa istniejących w parafiach - jak je rozwijać i poszerzać, zgodnie z duchem Soboru Watykańskiego II oraz możliwościami i potrzebami Archidiecezji Krakowskiej. A od 1972r. rozpoczęły pracę w Kurii siostry ze Zgromadzenia Sług Jezusa – Bolesława Paradowska i Marzena Straszewicz, którym pomysł ks. Kardynała leżał równie gorąco na sercu. Razem z ks. Prałatem stworzyli i rozwinęli Duszpasterstwo Młodzieży Archidiecezji Krakowskiej, z pierwszą siedzibą przy Placu Mariackim 5/4 w Krakowie. Na początku zajmowali się organizowaniem spotkań z grupami dyskusyjnymi, modlitewnymi, ale przede wszystkim z grupami żywego różańca dziewcząt czy resztkami żywego różańca chłopców. Praca Duszpasterstwa polegała na ciągłym doskonaleniu, poszukiwaniu, a przede wszystkim wczuwaniu się w ówczesną mentalność i potrzeby młodych ludzi. 

I to był także początek Tygodniowych Rekolekcji Formacji Apostolskiej.

 

Pierwsze rekolekcje odbyły się w  1973 toku w Sidzinie, gdzie ks. Prałat Antoni Sołtysik prowadził rekolekcje na Wielkiej Polanie. W tym samym roku zorganizowano rekolekcje w Węglówce. 

Program oparto na teologii sakramentów. Obejmował trzy stopnie wtajemniczenia chrześcijańskiego na I stopniu rekolekcji (sakrament chrztu i bierzmowania), pogłębienia życia religijnego na II stopniu (sakrament pojednania i Eucharystii) i osiągania jego dojrzałości na III stopniu (sakramenty małżeństwa i kapłaństwa). W programie znajdowały się elementy patriotyczne i historyczne. Chodziło o wychowanie do odpowiedzialnych postaw moralnych w poszanowaniu Dekalogu i polskiej kultury chrześcijańskiej. Ale przede wszystkim celem rekolekcji było nauczenie młodych apostołowania w swoich środowiskach – zgodnie z założeniem ks. Kardynała Wojtyły. Rekolekcje ewaluowały, dołączono Laikat, kl. 7 i 8, różańcowe, misyjne, teatralne, poezji I i II, muzyczne I i II, charytatywne, plastyczne, historyczne, biblijne, dla młodzieży pracującej i narzeczonych, studentów.

 

Znakiem zewnętrznym udziału w rekolekcjach był i jest Krzyż Apostolski według pomysłu Księdza Prałata Sołtysika, otrzymywany kiedyś po rekolekcjach I stopnia, na którym widnieją strzałki oznaczające działanie Boga w miłości skierowanej ku człowiekowi (po górnym ramieniu w dół) i odpowiedź człowieka (po dolnym ramieniu w górę), która rodzi potrzebę apostołowania (strzałki biegnące na zewnątrz po lewym i prawym ramieniu krzyża). Po III stopniu młodzież otrzymywała odznaki z takimi strzałkami. Natomiast po rekolekcjach młodszych stopni pierwotnie otrzymywało się medalik szkaplerzny. 

Skąd taki pomysł? Ksiądz Prałat wyjaśnia, że „jeżeli ktoś naprawdę szczerze zaangażuje się w wewnętrzną więź z Jezusem Chrystusem, to będzie chciał o tym mówić innym, będzie tym promieniować na prawo i lewo. Stąd pomysł krzyżyka.”

Należy jeszcze dodać, że krzyżyki są ręcznie wyrabiane przez pp. Ratułowskich Krystynę i Jana z Nowego Bystrego, którzy przejęli tę umiejętność od rodziców p. Krystyny – p. Andrzeja i Heleny Łaćków, wycinającym nasze krzyżyki na prośbę ks. Prałata jeszcze za czasów pierwszych rekolekcji w Nowym Bystrym.

Organizacja rekolekcji była efektem pracy księży współpracujących z ks. Sołtysikiem (m.in. ks. Jerzego Grajnego, ks. Tomasza Boronia, ks. Jerzego Leśko, ks. Stanisława Sudoła, ks. Piotra Miszczyka oraz ks. Jacka Miodka). Był to także skutek mrówczej pracy sióstr ze Zgromadzenia Sług Jezusa oraz p. Witolda Jaglarza, „złotej rączki” ośrodków rekolekcyjnych, który był zaopatrzeniowcem, mechanikiem, konserwatorem sprzętu i doradcą. 

 

Oczywiście sama organizacja nie wystarczała. Potrzebne było sprecyzowanie pomocy duszpasterskich i programów formacyjnych na rekolekcje i do pracy w parafiach, czym na początku zajmowała się p. Marzena Straszewicz. Przez wiele lat pisała pomoce pn. „Chrystus wśród nas”, w czym pomagały jej także inne osoby, szczególnie nauczycielki.

Aby tworzyć młodzieżowe środowiska katolickie, inspirowano młodych do tworzenia parafialnych grup, które pod czujnym okiem swoich duszpasterzy były źródłem przyjaźni, a przede wszystkim wypracowywały postawy zgodne z Ewangelią i wartościami ojczyźnianymi. W ten sposób powstały Grupy Apostolskie, których formacja dokonywała się w czasie Tygodniowych Rekolekcji Apostolskich, a w ciągu roku na cotygodniowych spotkaniach, gdzie ustalano i podejmowano konkretne, choćby małe zadania apostolskie do zrealizowania w życiu osobistym, w parafii, w rodzinie, środowiskach rówieśniczych. 

 

Jak twierdził ks. Kardynał: „młodzież, która wysiada z autobusu, z pociągu, jest na środku kościoła, a czasem tylko w drzwiach, też jest ochrzczona, i często bierzmowana, ma więc prawo i obowiązek apostołować i trzeba ją do tego zadania przygotować, a więc trzeba ją nauczyć żyć po chrześcijańsku i apostolsko uaktywnić w Kościele i świecie”. Oczywiście w centrum spotkań Grup Apostolskich zawsze znajdowała się Msza Św. i praktyki religijne, w oparciu, o które młodzi mogą odważnie świadczyć swoim życiem o Chrystusie, pracując nad swoją osobowością i identyfikując zagrożenia dla wartości chrześcijańskich. 

 

Organizacja spotkań parafialnych jak i rekolekcji jest oparta na współpracy moderatorów tj. księży, sióstr i moderatorów świeckich oraz na pomocy ze strony licznej rzeszy animatorów, którzy po pomyślnym zakończeniu Studium Animatora i praktyki animatorskiej oraz otrzymaniu animatorskiego błogosławieństwa, włączają się w rekolekcje oraz prowadzenie Grup Apostolskich w parafiach.

 

W grudniu 1977r. Duszpasterstwo Młodzieży przedstawiło ks. Kardynałowi pomysł powołania Instytutu Kultury Chrześcijańskiej Żywego Słowa im. Juliusza Osterwy, a już w pierwszym półroczu 1978r. odbyły się pierwsze zajęcia na Studium. Celem jego utworzenia było odrodzenie teatru religijnego oraz troska o piękno mowy polskiej oraz zainteresowanie religijną i narodową poezją. 

 

Kontynuacją celów postawionych przed Studium Żywego Słowa był diecezjalny Konkurs Recytatorski Poezji Religijnej. Pierwszy odbył się 5 VI i 11 IX 1977 roku w Kalwarii Zebrzydowskiej. 

 

Kolejną inicjatywą był „List do Przyjaciół”, który był początkiem dzisiejszego czasopisma „Amicus List do Przyjaciół”. Jeszcze przed wakacjami 1975r. powstała myśl wydania katolickiego czasopisma młodzieżowego – pomysł nowatorski i wydawać się mogło, niemożliwy do wykonania w czasie wszechobecnej cenzury. Niemniej jednak za przyzwoleniem ks. Sołtysika, a dalej ks. Kardynała, już we wrześniu trójka „zapaleńców”, tj. Adam Podbiera, Stanisław Koller i Marta Rogoż wydała pierwszy nr pod tytułem „List do Przyjaciół” .

 

Wiele z działań duszpasterskich urosło do rangi tradycji w naszej Archidiecezji. Szczególnie doroczna pielgrzymka młodzieży Grup Apostolskich do Św. Królowej Jadwigi na Wawel, później połączona z błogosławieństwem animatorów oraz przeniesiona do Centrum Jana Pawła II. Podobne znaczenie ma Opłatek u ks. Kardynała, który początkowo odbywał się w Pałacu Arcybiskupów Krakowskich, a później ze względu na coraz liczniejszy udział młodych - w Bazylice Ojców Franciszkanów. 

Szczególną opieką otoczono młodzież pracującą, dla której organizowano Dni Modlitwy i Refleksji Religijnej, prowadzone przez ks. Adama Podbierę, ks. Macieja Ścibora i ks. Jacka Miodka. Przez wiele lat do Miętustwa, Bukowiny, Gliczarowa, Kasinki przyjeżdżała młodzież, by napełnić swego ducha Bożą Miłością i jak sama mówiła - z potrzeby serca. 

 

Od początku w Duszpasterstwie Młodzieży pracują siostry Sługi Jezusa. W kolejności, były to: Bolesława Paradowska, Maryla Łomnicka, Maria Rysiewicz (13 lat!), Krystyna Czerwińska, Marzena Straszewicz, Anna Kulka, Marta Nieznaj, Jadwiga Rowicka, Krystyna Sagan, Maria Godzisz, Jadwiga Zięba, Renata Starma, Beata Krzysiak, Maria Kosiorowskiej, Gabriela Kuzawska, Agnieszka Kobielus, Honorata Adamiuk oraz obecnie Zofia Mól. 

 

Pomocą są także moderatorki świeckie, które od 2006 roku pracują w Duszpasterstwie. Również w kolejności były to: Dorota Suder, Aneta Strzępek, Marta Krawczyk, Emilia Kolanko, obecnie Natalia Bajerek. 

 

Natomiast opiekunem Grup Apostolskich był do 2001r. ks. Antoni Sołtysik, który jednocześnie sprawował pieczę nad Katolickim Stowarzyszeniem Młodzieży w naszej Archidiecezji. W 2001r. Moderatorem Grup Apostolskich został mianowany ks. Paweł Kubani, który był inicjatorem nowych form apostolskich – np. Forum Młodych, zmieniono schemat Pielgrzymki do Św. Jadwigi, Studium Teatralne, a nade wszystko pod przewodnictwem ks. Pawła młodzi tłumnie ruszyli na pielgrzymki po całym świecie. Gdy ks. Paweł Kubani został proboszczem parafii św. Krzyża w Krakowie, do ekipy pracowników Duszpasterstwa Młodzieży dołączył ks. Grzegorz Feluś. 

I wreszcie – we współpracy z przemyskim Ruchem Apostolstwa Młodzieży, który w 1984 został przeszczepiony na teren Diecezji Przemyskiej z Duszpasterstwa w Krakowie, na ręce Ks. Kardynała Stanisława Dziwisza 20 grudnia 2006r. złożono statut (nowelizowany w 2017 r.) i prośbę o zatwierdzenie publicznego stowarzyszenia wiernych. Dekret o erygowaniu stowarzyszenia został wydany 1 stycznia 2007r. i w efekcie Grupy Apostolskie uzyskały kanoniczną osobowość prawną pod nazwą „Grupy Apostolskie – Ruch Apostolstwa Młodzieży Archidiecezji Krakowskiej”. Kilka miesięcy później, na wniosek ks. Kardynała, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 3 lipca 2007r. o nadaniu stowarzyszeniu cywilnej osobowości prawnej.  Nasz Ruch, od tej pory zamiennie nazywany RAM-em, stał się oficjalnym podmiotem prawa. Ks. Kubani został mianowany moderatorem RAM, którego głosem doradczym jest Rada RAM (moderatorzy z urzędu i wybrani animatorzy). Natomiast wszyscy członkowie stowarzyszenia tworzą Walne Zgromadzenie RAM, które zbiera się raz do roku i dokonuje wyboru animatorów do Rady oraz podejmuje uchwały w sprawach Ruchu.

 

W roku 2018 ksiądz Grzegorz Feluś zakończył swoja cenną posługę w Grupach Apostolskich. 

W 2019 ksiądz Paweł Kubani po przeniesieniu na parafię św. Brata Alberta na osiedlu Dywizjonów 303 został zwolniony z posługi moderatora Grup Apostolskich, a nowym moderatorem Grup Apostolskich został ksiądz Marcin Rozmus, a jego współpracownikiem został ksiądz Sebastian Baster.  

 

* 09.09.1933
+ 26.05.2018